Fundusze emerytalne

Emerytura zawsze wydaje się czymś odległym. Z reguły nie myślimy o niej, kiedy jesteśmy młodzi i dopiero wkraczamy na rynek pracy. A właśnie wtedy przychodzi nam podjąć pierwszą decyzję, która wpłynie na wysokość naszej emerytury.

Przyjrzyjmy się zatem pokrótce możliwościom oszczędzania, jakimi dysponuje polski przyszły emeryt.

ZUS (I filar)

Za część naszej przyszłej emerytury odpowiada ZUS (czy nam się to podoba czy nie). Nie mamy tu właściwie żadnego pola manewru. Składki odprowadzane są do ZUS bezpośrednio przez pracodawce lub płacimy je sami, jeśli prowadzimy działalność gospodarczą.

Istnieją wprawdzie sposoby na uniknięcie płacenia składek emerytalnych, ale po pierwsze nie zawsze są dla nas opłacalne (często np. umowy o dzieło, umowy zlecenia) lub też ocierają się o łamanie przepisów (tzw. "optymalizacja zusu" z wykorzystaniem zagranicznych systemów emerytalnych).

OFE (II filar)

Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) to II filar systemu emerytalnego. Po podjęciu pierwszej pracy wybieramy jeden z wielu funduszy działających na naszym rynku. Jeśli tego nie zrobimy, ZUS w drodze losowania wybierze za nas.

Od razu zaznaczymy, że losowania lepiej uniknąć. Po pierwsze, możemy trafić do nie najlepszego funduszu. Po drugie, z losowania wyłączone są najpopularniejsze fundusze. Nie znaczy oczywiście, że są one najlepsze, ale z reguły wybór funduszu z pierwszej trójki można określić jako rozsądny i bezpieczny.

Składki na OFE opłacane są za pośrednictwem ZUS przez naszego pracodawcę. Nasza rola kończy się właściwie na wyborze funduszu, a następnie na kontrolowaniu jego wyników. Jeśli nie jesteśmy z nich zadowoleni, możemy w każdej chwili zmienić fundusz.

IKE (III filar)

IKE czyli Indywidualne Konto Emerytalne to jedyny dostępny element III filaru systemu emerytalnego, który nie wiąże się z koniecznością odprowadzania tzw. "podatku Belki".

Opłacalność IKE oceniana jest bardzo różnie. Niewątpliwe zalety tego instrumentu to zwolnienie z podatku oraz możliwość elastycznego doboru wysokości składek, sposobu oszczędzania i częstotliwości wpłat. Do wad zaliczyć można przede wszystkim limit rocznych wpłat oraz zwrot z kapitału, który nie zawsze zgodny jest z naszymi oczekiwaniami.

Jak wybrać fundusz emerytalny?

Nasze decyzje na temat wyboru funduszu emerytalnego tak naprawdę będziemy mogli ocenić za kilkadziesiąt lat. Nie oznacza to oczywiście, że możemy do tego tematu podchodzić z nonszalancją. Wiele osób wprawdzie spodziewa się załamania systemu emerytalnego i nie liczy na jakąkolwiek emeryturę, ale nie zaszkodzi przecież poświęcić odrobinę czasu i wysiłku, aby zwiększyć swoje szanse na dostatnie życie w podeszłym wieku.

Po pierwsze, tak jak w przypadku każdej innej inwestycji, pamiętajmy o dywersyfikacji. Rozdzielenie środków na trzy filary to dobry pomysł. Oprócz emerytury z ZUS i OFE, powinniśmy zatroszczyć się o oszczędzanie we własnym zakresie. Nieważne, czy będzie to IKE, czy oszczędzanie na własną rękę - ważne, aby mieć jakiekolwiek realne zabezpieczenie finansowe.

Przy wyborze OFE pamiętajmy, aby wybierać rozsądnie, biorąc pod uwagę kilka najważniejszych czynników. Oprócz wielkości samego funduszu i jego wyników hisotrycznych, warto wziąć pod uwagę np. sposób dostępu do swoich danych, kontakt z agentem, bliskość placówki funduszu itd.